Hợp tác quốc tế đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Thông qua các chương trình hợp tác về công nghệ, tài chính khí hậu, năng lượng sạch và quản trị phát triển bền vững, doanh nghiệp có thêm cơ hội nâng cấp hoạt động sản xuất, giảm phát thải và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây không chỉ là nguồn lực hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp xây dựng lợi thế cạnh tranh mới trong bối cảnh các thị trường ngày càng quan tâm đến tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị.
Chuỗi cung ứng toàn cầu đang chuyển sang tiêu chuẩn xanh
Trong nhiều ngành sản xuất và xuất khẩu, giá thành và năng lực cung ứng không còn là những tiêu chí duy nhất để lựa chọn đối tác.
Các tập đoàn, nhà nhập khẩu và quỹ đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng kiểm soát phát thải, truy xuất nguồn gốc, sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ môi trường và thực hiện trách nhiệm xã hội của nhà cung cấp.
Điều này khiến chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu xuyên suốt trong chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp muốn tiếp tục nhận đơn hàng, mở rộng thị trường hoặc tham gia vào hệ thống cung ứng của các tập đoàn quốc tế cần từng bước minh bạch hóa hoạt động và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Chính phủ Việt Nam cũng xác định doanh nghiệp là lực lượng có vai trò quyết định trong hành trình Net Zero. Việc giảm phát thải cần gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hợp tác quốc tế mang lại những cơ hội gì?
Tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm quản lý
Thông qua hợp tác với các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện, xử lý chất thải và các giải pháp kinh tế tuần hoàn.
Bên cạnh thiết bị và công nghệ, doanh nghiệp còn có cơ hội học hỏi kinh nghiệm quản lý phát thải, xây dựng dữ liệu môi trường và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế vào hoạt động sản xuất.
Việc tiếp nhận công nghệ cần đi cùng khả năng vận hành, đào tạo nhân sự và điều chỉnh quy trình nội bộ. Đây là điều kiện để công nghệ mới thực sự mang lại hiệu quả thay vì trở thành một khoản đầu tư tốn kém nhưng khó sử dụng lâu dài.
Mở rộng khả năng tiếp cận tài chính xanh
Chuyển đổi công nghệ, cải thiện dây chuyền sản xuất và thực hiện các dự án giảm phát thải đều cần nguồn vốn tương đối lớn. Vì vậy, tài chính xanh và tài chính chuỗi cung ứng đang trở thành một phần quan trọng của hợp tác quốc tế.
Năm 2025, IFC và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ tiếp tục triển khai chương trình tài chính chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ hơn 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn lưu động lên tới 35 tỷ USD.
Nguồn tài chính này có thể giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, đầu tư thiết bị, nâng cấp hệ thống quản lý và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của khách hàng trong chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, để tiếp cận nguồn vốn quốc tế, doanh nghiệp cần có báo cáo tài chính rõ ràng, phương án sử dụng vốn khả thi và khả năng chứng minh hiệu quả môi trường của dự án.
Tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Hợp tác quốc tế giúp doanh nghiệp kết nối với nhà mua hàng, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và các đối tác công nghệ trên thế giới.
Những doanh nghiệp chứng minh được năng lực sản xuất ổn định, thông tin minh bạch và cam kết phát triển bền vững sẽ có nhiều cơ hội trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn lớn.
Tuy nhiên, cơ hội không tự động chuyển thành đơn hàng. Doanh nghiệp cần chủ động nâng cấp năng lực sản xuất, xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng và chuẩn hóa dữ liệu để đáp ứng yêu cầu thẩm định của đối tác quốc tế.
Tiếp cận các công cụ và thị trường carbon
Sự phát triển của thị trường carbon tạo thêm động lực để doanh nghiệp đo lường và chủ động giảm phát thải.
Ngày 29/6/2026, Sàn giao dịch carbon Việt Nam được đưa vào vận hành, góp phần hình thành cơ chế giao dịch minh bạch và tạo thêm công cụ để doanh nghiệp tối ưu chi phí giảm phát thải.
Doanh nghiệp chuẩn bị dữ liệu phát thải sớm sẽ có lợi thế khi tham gia thị trường carbon, thực hiện báo cáo bền vững hoặc làm việc với các đối tác có yêu cầu về dấu chân carbon của sản phẩm.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần chuẩn bị gì?
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chuyển đổi xanh không nhất thiết phải bắt đầu bằng một dự án lớn. Doanh nghiệp có thể triển khai từng bước dựa trên nguồn lực thực tế.
Trước hết, doanh nghiệp cần rà soát lượng điện, nước, nguyên liệu và nhiên liệu đang sử dụng. Những khu vực tiêu hao nhiều nguồn lực hoặc phát sinh nhiều chất thải nên được ưu tiên cải thiện.
Tiếp theo, doanh nghiệp cần chuẩn hóa dữ liệu sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu, thông tin nhà cung cấp và quy trình quản lý môi trường. Dữ liệu rõ ràng là cơ sở để chứng minh năng lực với khách hàng, ngân hàng và nhà đầu tư.
Doanh nghiệp cũng nên xây dựng lộ trình chuyển đổi theo từng giai đoạn, xác định những hạng mục có thể thực hiện ngay và những hạng mục cần thêm nguồn vốn hoặc hỗ trợ công nghệ.
Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã phát triển hoạt động kinh doanh bền vững. Điều này cho thấy hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh đang tiếp tục được mở rộng.
Minh bạch là nền tảng của hợp tác bền vững
Trong chuỗi cung ứng xanh, niềm tin không chỉ được xây dựng bằng cam kết mà còn phải được chứng minh bằng dữ liệu và kết quả thực tế.
Đối tác quốc tế cần biết doanh nghiệp sử dụng nguồn nguyên liệu nào, quy trình sản xuất có kiểm soát hay không, lượng phát thải được tính toán như thế nào và các biện pháp cải thiện đã tạo ra kết quả gì.
Vì vậy, doanh nghiệp cần tránh tình trạng công bố nhiều mục tiêu nhưng thiếu kế hoạch thực hiện. Thay vào đó, nên lựa chọn những cam kết phù hợp với năng lực, có chỉ tiêu cụ thể và được theo dõi định kỳ.
Khi thông tin được minh bạch, doanh nghiệp không chỉ nâng cao uy tín mà còn thuận lợi hơn khi tiếp cận nguồn vốn, tìm kiếm đối tác và tham gia các chuỗi cung ứng có giá trị cao.
Chủ động chuyển đổi để không bỏ lỡ cơ hội
Hợp tác quốc tế đang mở ra thêm cơ hội về công nghệ, vốn, thị trường và kinh nghiệm quản lý. Tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ có thể tận dụng những nguồn lực này khi đã chuẩn bị đủ năng lực tiếp nhận.
Chuyển đổi xanh vì vậy không nên được xem là một khoản chi phí phát sinh. Đây là quá trình giúp doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, giảm rủi ro, củng cố niềm tin với đối tác và xây dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Doanh nghiệp bắt đầu càng sớm sẽ càng có nhiều thời gian để hoàn thiện quy trình, chuẩn hóa dữ liệu và thích nghi với các yêu cầu mới của thị trường.
Doanh nghiệp muốn nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng xanh? Hãy chủ động rà soát hoạt động, chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng lộ trình chuyển đổi ngay từ hôm nay. Liên hệ với đội ngũ tư vấn của chúng tôi để được đánh giá mức độ sẵn sàng và xác định giải pháp phù hợp với quy mô, ngành nghề và nguồn lực thực tế của doanh nghiệp.
Nguồn tham khảo: Báo mới
