Luật số 118/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh và cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, theo hướng giảm giấy tờ, tăng khai thác dữ liệu điện tử và tạo thuận lợi hơn khi thực hiện thủ tục hành chính. Đối với doanh nghiệp đang tuyển dụng, sử dụng hoặc bảo lãnh người lao động, chuyên gia và nhà đầu tư nước ngoài, các thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình chuẩn bị hồ sơ thị thực, thẻ tạm trú và các thủ tục cư trú liên quan.
Các sử đổi bổ sung trong Luật số 118/2025/QH15
Một số điểm mới trong Luật số 118/2025/QH15
Không phải cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung Điều 6a về khai thác và sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Theo đó, những giấy tờ hoặc thông tin đã có trong hệ thống và cơ quan tiếp nhận có thể khai thác được sẽ không bị yêu cầu cung cấp lại khi thực hiện thủ tục hành chính.
Quy định này giúp doanh nghiệp:
- Giảm số lượng giấy tờ phải chuẩn bị.
- Hạn chế tình trạng nộp trùng lặp thông tin.
- Rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ.
- Giảm nguy cơ sai lệch dữ liệu giữa các lần nộp.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc không phải nộp lại giấy tờ chỉ được áp dụng khi dữ liệu đã tồn tại và cơ quan giải quyết thủ tục có thể khai thác, sử dụng được. Vì vậy, doanh nghiệp vẫn nên chuẩn bị phương án bổ sung khi dữ liệu chưa được đồng bộ hoặc chưa thể xác minh trên hệ thống.
Thủ tục thị thực và thị thực điện tử được đẩy mạnh số hóa
Luật sửa đổi các quy định liên quan đến thủ tục cấp thị thực, cấp thị thực điện tử và cấp lại thẻ thường trú theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ, tăng sử dụng dữ liệu điện tử và giải quyết thủ tục trên môi trường trực tuyến.
Thay đổi này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí khi bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam. Tuy nhiên, hồ sơ điện tử vẫn cần bảo đảm thông tin chính xác, thống nhất giữa hộ chiếu, giấy phép lao động, hồ sơ doanh nghiệp và các giấy tờ liên quan.
Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ:
- Họ tên và thông tin hộ chiếu của người nước ngoài.
- Chức danh, vị trí làm việc và mục đích nhập cảnh.
- Thời hạn hộ chiếu, thị thực và giấy phép lao động.
- Thông tin pháp lý của doanh nghiệp bảo lãnh.
- Sự thống nhất giữa hồ sơ điện tử và giấy tờ gốc.
Bổ sung thị thực UĐ1 và UĐ2
Luật bổ sung hai ký hiệu thị thực mới:
- UĐ1: Cấp cho người nước ngoài là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao và các trường hợp được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định.
- UĐ2: Cấp cho vợ, chồng và con dưới 18 tuổi của người được cấp thị thực UĐ1.
Quy định mới tạo thêm cơ sở pháp lý để Việt Nam thu hút chuyên gia và nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo thuận lợi cho thân nhân của họ trong quá trình nhập cảnh và cư trú tại Việt Nam.
Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ số nên rà soát điều kiện áp dụng, hồ sơ chứng minh chuyên môn và các hướng dẫn triển khai liên quan trước khi đề nghị cấp loại thị thực này.
Bổ sung trường hợp được miễn thị thực
Luật bổ sung trường hợp miễn thị thực có thời hạn đối với người nước ngoài thuộc nhóm đối tượng đặc biệt cần ưu đãi để phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.
Đây là cơ sở để triển khai các chính sách thu hút đầu tư, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực có trình độ cao. Đối tượng, điều kiện và thời hạn cụ thể sẽ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Doanh nghiệp không nên tự xác định người nước ngoài đương nhiên thuộc diện miễn thị thực mà cần kiểm tra đầy đủ quy định và hướng dẫn áp dụng cho từng trường hợp.
Điều chỉnh thủ tục liên quan đến thẻ thường trú
Luật tiếp tục hoàn thiện quy định về cấp, cấp đổi và cấp lại thẻ thường trú cho người nước ngoài.
Bộ trưởng Bộ Công an được quyết định những trường hợp người nước ngoài có thể thực hiện thủ tục tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh vì lý do ngoại giao, quốc phòng hoặc an ninh. Thủ tục cấp lại thẻ thường trú cũng được điều chỉnh theo hướng giảm giấy tờ và tăng khai thác dữ liệu điện tử.
Doanh nghiệp có người nước ngoài làm việc, đầu tư hoặc cư trú dài hạn tại Việt Nam cần theo dõi thời hạn giấy tờ và chủ động thực hiện thủ tục trước khi hết hạn.
Mở rộng đối tượng được mời, bảo lãnh thăm thân
Công dân Việt Nam thường trú trong nước là ông hoặc bà được phép mời, bảo lãnh cháu nội, cháu ngoại là người nước ngoài vào Việt Nam thăm thân.
Quy định này mở rộng phạm vi bảo lãnh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đoàn tụ gia đình có yếu tố nước ngoài.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Để hạn chế sai sót khi thực hiện thủ tục theo quy định mới, doanh nghiệp nên:
- Rà soát toàn bộ hồ sơ của người lao động, chuyên gia và nhà đầu tư nước ngoài đang được bảo lãnh.
- Lập danh sách theo dõi thời hạn hộ chiếu, thị thực, giấy phép lao động và thẻ tạm trú.
- Chuẩn hóa thông tin giữa hồ sơ doanh nghiệp, hồ sơ lao động và dữ liệu của người nước ngoài.
- Kiểm tra quyền hạn, tài khoản và quy trình nội bộ của nhân sự phụ trách hồ sơ xuất nhập cảnh.
- Theo dõi các văn bản hướng dẫn để xác định đúng thành phần hồ sơ và phương thức nộp cho từng thủ tục.
- Thực hiện thủ tục sớm, tránh để thị thực, giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú hết hạn mới bắt đầu xử lý.
Việc giảm giấy tờ và tăng sử dụng dữ liệu điện tử giúp thủ tục xuất nhập cảnh thuận tiện hơn. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi thông tin của doanh nghiệp và người nước ngoài phải chính xác, đầy đủ và thống nhất trên các hệ thống.
Chỉ một sai lệch nhỏ về họ tên, số hộ chiếu, chức danh, mục đích nhập cảnh hoặc thời hạn làm việc cũng có thể khiến hồ sơ phải giải trình, điều chỉnh hoặc bổ sung.
Doanh nghiệp đang bảo lãnh chuyên gia, nhà đầu tư hoặc người lao động nước ngoài? Liên hệ ngay Nhị Gia để được rà soát hồ sơ, xác định thủ tục phù hợp và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ theo quy định mới. Chủ động kiểm tra sớm để tránh gián đoạn kế hoạch nhập cảnh, làm việc và cư trú tại Việt Nam.
Nguồn tham khảo: Quản lý xuất nhập cảnh TP.HCM – HCMC Immigration Office
